Bile Aramith: serie, rozmiary, jak poznać oryginał

Dlaczego bile są ważniejsze, niż się wydaje

Bile bilardowe to element wyposażenia, na którym oszczędza się najczęściej i najbardziej niesłusznie. Tani komplet poliestrowy z marketu za 100–150 zł wygląda podobnie do fenolowego, ale różni się gęstością, sprężystością i trwałością. Bile poliestrowe po kilku miesiącach żółkną, dostają wyszczerbień, tracą okrągłość i przestają toczyć się prosto. Bile fenolowe, których standardem jest belgijski Aramith, wytrzymują kilkanaście lat gry klubowej. Dlatego używany komplet Aramith po pięciu latach w klubie jest wciąż lepszy niż nowe bile poliestrowe.

Rozmiary: pool, snooker, karambol

Bile do poola mają 57,2 mm (2 1/4 cala) i ważą około 170 g. Komplet to 15 bil numerowanych i biała: 1–7 pełne, 8 czarna, 9–15 z pasem. Ten rozmiar obowiązuje w 8-ball, 9-ball i 10-ball na całym świecie.

Bile do snookera mają 52,5 mm (2 1/16 cala). Komplet to 15 czerwonych, 6 kolorowych (żółta, zielona, brązowa, niebieska, różowa, czarna) i biała, razem 22 bile. W english pool (blackball) używa się bil 50,8 mm w kolorach czerwonym i żółtym.

Bile do karambolu mają 61,5 mm i sprzedawane są w trójkach: biała, żółta i czerwona. Są cięższe (około 210 g) i wymagają najwyższej precyzji wykonania, bo w karambolu nie ma łuz, które wybaczają błąd toru.

Przed zakupem sprawdź rozmiar podany w ogłoszeniu. Zestaw 57,2 mm na stole do snookera to najczęstszy błąd kupujących w Polsce, bo wiele stołów domowych „snookerowych” 6ft–8ft jest w rzeczywistości stołami do poola z zielonym suknem.

Serie Aramith: która do domu, która do klubu

Aramith to marka belgijskiej firmy Saluc, która produkuje bile fenolowe od 1923 roku i dostarcza je na turnieje WPA, World Nineball Tour i World Snooker Tour. Serie różnią się jakością odlewu, tolerancją wymiarową i wykończeniem.

Aramith Premier to seria klubowa i domowa. Komplet do poola kosztuje nowy orientacyjnie 400–600 zł. Fenol, dobra trwałość, standardowe kolory. Dla większości stołów domowych to wszystko, czego potrzebujesz.

Aramith Premium ma ciaśniejszą tolerancję wagi i rozmiaru w komplecie oraz lepsze wykończenie. Cena 600–900 zł.

Aramith Tournament (dawniej Super Pro) to bile turniejowe, zbalansowane w komplecie z tolerancją 0,1 g, o najdłuższej żywotności. Wersja Tournament TV Pro ma kolory dobrane do transmisji: bila 4 fioletowa zamiast różowej, 7 jasnobrązowa, biała z czerwonymi kropkami do pokazywania rotacji. Cena 1000–1500 zł. Bile Duramith to ta sama klasa z żywicą o jeszcze wyższej odporności na ścieranie, cena 1200–1700 zł.

W snookerze odpowiednikiem serii klubowej jest Aramith Premier Snooker, a turniejowej Aramith Tournament Champion 1G, stosowany na World Snooker Tour. Komplet 1G kosztuje nowy 1500–2200 zł.

Poza Aramith na rynku są bile Cyclop (tajwańskie, używane na części turniejów w Azji i USA), Brunswick Centennial (produkowane przez Saluc), Dynaspheres i Predator Arcos II. Wszystkie to fenol, w cenach od 500 zł w górę.

Jak rozpoznać oryginał Aramith

Podróbki i bile „w stylu Aramith” są na rynku powszechne, szczególnie w zestawach ze stołami. Kilka sprawdzianów.

Logo: oryginalne bile Aramith mają wygrawerowane, nie nadrukowane, logo z nazwą serii na bili numer jeden lub na białej. Napis jest ostry i wgłębiony. W podróbkach jest płaski i ściera się paznokciem.

Waga i dźwięk: komplet Aramith waży równo, różnice między bilami mieszczą się w gramie. Uderzenie dwóch bil fenolowych daje czysty, wysoki dźwięk. Poliester brzmi głucho.

Powierzchnia: fenol ma lekki, jednolity połysk bez mikropęcherzyków. Pod lupą podróbka pokazuje ziarnistość i nierówne granice między kolorami.

Numer i kolor: numery Aramith są wtopione w bilę, nie naklejone. Kolor przechodzi przez całą grubość materiału, więc wyszczerbienie ma ten sam kolor co powierzchnia.

Pudełko i cena: nowy komplet Premier za 150 zł nie istnieje. Jeśli cena jest o połowę niższa od sklepowej, to nie Aramith.

Bile do stołów barowych i domowych 6ft

Osobny przypadek to stoły barowe na monety i tanie stoły domowe 6ft. W stołach na monety biała bila wraca osobnym kanałem, więc jest większa (60 mm) albo ma rdzeń magnetyczny, a zwykła biała z kompletu turniejowego wpadnie razem z kolorowymi i zablokuje mechanizm. Do takiego stołu kup komplet z dedykowaną białą (Aramith sprzedaje wersje „bar box” i magnetyczne) albo samą białą magnetyczną za 80–150 zł.

Stoły domowe 6ft z MDF często sprzedawane są z bilami 50,8 mm (2 cale), bo mniejsze bile lepiej mieszczą się w ciasnych łuzach. Na takim stole komplet 57,2 mm będzie się klinował w łuzach i odbijał od kątów band. Zanim kupisz bile, zmierz suwmiarką te, które masz, albo sprawdź w instrukcji stołu, jaki rozmiar przewidział producent.

Nowe czy używane

Bile fenolowe nie mają terminu ważności. Używany komplet Aramith Premier po roku w klubie wygląda gorzej (drobne rysy, ciemniejsze plamy od kredy), ale gra identycznie. Kryteria przy zakupie używanych: brak wyszczerbień na krawędziach kolorów, brak pęknięć w białej (najbardziej obciążona bila) i okrągłość. Okrągłość sprawdzisz, tocząc bilę wolno po stole: powinna zatrzymać się bez wahnięcia.

Białą bilę warto wymienić osobno, jeśli komplet jest starszy. Aramith sprzedaje białą jako pojedynczą bilę za 60–120 zł, w wersji zwykłej i z czerwonymi kropkami do treningu rotacji.

Na BidBil komplety bil trafiają najczęściej razem ze stołem z likwidowanego lokalu albo od graczy, którzy przechodzą na wyższą serię. Oferty są w kategoriach bile do poola, bile do snookera i bile do karambolu, a wszystkie razem w kategorii bile bilardowe.

Bile treningowe

Osobna grupa to bile z nadrukiem do treningu: bile z punktami celowania (Aramith Pro Cup TV z sześcioma czerwonymi kropkami), bile z liniami do nauki rotacji, zestawy Jim Rempe i Chris Henry. Kropki na białej pokazują, czy uderzyłeś w środek, czy z efektem. To najtańszy sposób, żeby zobaczyć własne błędy. Zestawy bile treningowe kosztują 150–400 zł.

Jak dbać o bile

Czyść bile raz w tygodniu miękką ściereczką z odrobiną wody lub płynu do bil (Aramith Ball Cleaner). Nie używaj środków z alkoholem ani rozpuszczalnikami, bo matowią fenol. Kreda z bil przechodzi na sukno i przyspiesza jego zużycie, dlatego regularne czyszczenie przedłuża życie obu. Bile przechowuj w pudełku, nie w łuzach stołu, bo tam zbierają wilgoć i kurz.

Najczęstsze pytania

Czy bile Aramith pasują do każdego stołu? Tak, jeśli rozmiar zgadza się z dyscypliną stołu: 57,2 mm do poola, 52,5 mm do snookera. Stoły barowe na monety mają wyjątek: biała bila jest tam często większa lub cięższa (magnetyczna albo 60 mm), żeby mechanizm zwracał ją osobno. Do takiego stołu potrzebna jest dedykowana biała, nie z kompletu turniejowego.

Dlaczego bile żółkną? Poliester i tanie żywice reagują na światło UV i tłuszcz z dłoni. Fenol Aramith nie żółknie, ale pokrywa się cienką warstwą kredy i brudu, która po czyszczeniu znika. Jeśli biała jest wyraźnie żółta i czyszczenie nie pomaga, to nie fenol.

Co oznacza komplet zbalansowany? W seriach Tournament i Duramith producent dobiera bile do kompletu tak, by różnice wagi nie przekraczały 0,1 g, a średnicy 0,02 mm. Przy rozbiciu i przy grze pozycyjnej bile zachowują się wtedy identycznie. W serii Premier tolerancja jest większa, ale dla gry domowej niezauważalna.

Ile lat wytrzymują bile? Komplet fenolowy w klubie gra 8–15 lat, w domu praktycznie bez końca. Aramith podaje, że jego bile wytrzymują około 400 tysięcy uderzeń bez utraty okrągłości. Wymiany najczęściej wymaga biała, bo jest uderzana w każdym zagraniu.

Bile matowe czy błyszczące? Nowy fenol jest wypolerowany na wysoki połysk. Z czasem matowieje od kredy, co jest naturalne i nie wpływa na grę. Środki polerujące (Aramith Ball Restorer) przywracają połysk i zmniejszają tarcie o sukno, ale używaj ich rzadko, bo zbyt śliskie bile zmieniają zachowanie białej przy efektach.

Podsumowanie

Do domu i klubu Aramith Premier za 400–600 zł, do gry turniejowej Tournament lub Duramith. Sprawdź rozmiar (57,2 mm pool, 52,5 mm snooker, 61,5 mm karambol) i oryginalność logo. Używany komplet fenolowy bez wyszczerbień jest lepszy niż nowy poliester. Wszystkie oferty są w kategorii bile bilardowe, a stoły, do których je kupujesz, w kategorii stoły bilardowe.